Beltane en Walpurgisnacht

Gepubliceerd 30 april 2015 door lynnenkavita

Algemene afbeelding_artikel Beltane en Walpurgisnacht                                                                                                     (Bron: http://phoenixamethystreiki.com/2014/04/30/beltane-eve-blessings)

Vanavond en morgen zijn het belangrijke momenten voor de nieuwe heidenen, wicca’s, paganisten en andere aanhangers van de Keltische religie, want de meiviering begint weer. Er zijn twee feesten die redelijk bekend zijn, het Keltische feest Beltane en het Germaanse feest Walpurgisnacht. Maar in veel heidense culturen was mei de maand van de vruchtbaarheid en bloei. Vroeger kleedden de vrijgezellen zich tijdens deze lentefeesten in het groen en brachten de nacht door in het bos, op zoek naar een partner. Dit werd eufemistisch ‘meidoornplukken’ genoemd en daarom werd het als een ongeluksteken beschouwd als je meidoornbloesem in huis bracht, want dat wees op een mislukte nacht! Kinderen die geboren waren tijdens de meinacht (31 april op 1 mei) werden als gezegend gezien, omdat het kinderen van de goden zouden zijn.
Een bekende traditie van de meiviering is de verkiezing van de meikoningin, die vervolgens haar partner de meikoning koos. Dit paar leidde de meiviering, waaronder het bekende dansen rond de meiboom, wat een vruchtbaarheidsritueel is. Vele huwelijken of handenbindingen zoals het tegenwoordig ook wel genoemd wordt in de wicca, werden en worden op dit moment gevierd.

Beltane
Beltane dansers_artikel Beltane en Walpurgisnacht (Beltane dansers. Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Beltane)
Beltane, Beltain, Beltaine of Bealtuinnis is een vruchtbaarheidsfeest die elk jaar op de vooravond van 31 april en op 1 mei gevierd werd en wordt, oorspronkelijk was het een Keltisch feest dat vooral in Ierland en Schotland werd gevierd. De andere Kelten in de andere gebieden hadden ook lentefeesten, maar die hadden wellicht een andere naam.
Beltane was het feest ter ere van de vuurgod Belenos, ook wel de god van leven en dood. Beltane staat in het teken van bloei en bevruchting. Het is de tegenhanger van Samhain, dat de winter inluidt en dat voor dood en duisternis staat (zie artikel Oorsprong Halloween in de categorie Halloween). Beltane staat dus voor licht en leven. Beltane is een kruiskwart dag, dat het midden aangeeft tussen lente-equinox en zomersolstitium.
Oorspronkelijk was het wellicht een reinigingsfeest om vruchtbaarheid en bescherming tegen ziekten af te smeken. Als voorbereiding werd het turfvuur in de hutten gedoofd en wanneer het feest begon, ontstaken de druïden een heilig vuur of twee grote noodvuren, waarmee de haarden opnieuw werden aangestoken. Het vee werd dan door het vuur gejaagd, zodat ze voor een jaar zuiver zouden zijn. Ook de mensen liepen er tussendoor of sprongen over het vuur. Nu wordt dat vaak het vreugdevuur genoemd en in deze vorm bestond het feest tot in christelijke tijden.
Jonge inwoners kwamen vervolgens samen op de heide, waar ze zichzelf in een cirkel in het turf ingroeven. Ze bereidden dan een maaltijd met eieren en melk op een vuur dat ze in de cirkel aanstaken, en daarna maakten ze een soort taart van havermout. Ze aten eerst gezamenlijk het eiergerecht en daarna werd de taart in stukken verdeeld, een stuk voor iedereen. Eén stuk werd zwart gemaakt en vervolgens werden alle stukken in een hoed gelegd. Iedereen moest geblindoekt er een stuk uitnemen. Wie de hoed vasthield, kreeg het laatste stuk, wie het zwartgemaakte stuk te pakken kreeg, was de uitverkorene. De uitverkorene sprong dan driemaal over het vuur in de cirkel. Er wordt gezegd dat deze uitverkorene later op de dag werd geofferd aan de god Belenos, maar zeker is dit niet. Er is namelijk nog altijd veel discussie of dat de Kelten mensen offerden of niet.
Beltane was ook weer een moment waarop de sluier tussen deze en de Andere Wereld heel dun was, net zoals tijdens Samhain, maar deze keer zouden de mensen de Andere Wereld kunnen bezoeken, zoals het elfenrijk. Andere bronnen spreken ervan dat alleen de ‘geesten van vrolijkheid en humor’ door de sluier heen konden stappen. In latere christelijke tijden werd de maand mei uiteindelijk de Mariamaand. Maria was vaak de beschermvrouwe van de graan en de oogst, waardoor de heidense symboliek nog heen schijnt.

Het dansen rond de meiboom_artikel Beltane en Walpurgisnacht (Moderne heropvoering van het dansen rond de meiboom. Bron: http://corvoshq.blogspot.be/2010/10/beltane-festa-do-bel-samhain-e-em-abril.html)

Wicca

Beltane wordt tegenwoordig nog altijd gevierd, vaak door de nieuwe heidenen, paganisten en andere aanhangers van de Keltische religie en spiritualiteit, die elementen van de Germaanse Walpurgisnacht er aan toegevoegd hebben. De wicca’s vieren Beltane ook, het is het tweede belangrijkste feest van het jaar voor hen en ze noemen het ook wel May Eve ofwel meifeest. Tijdens dit vernieuwde heidense feest wordt er door leden van de coven of door alle deelnemers van het feest een meikoningin gekozen die de aardse vorm van de Godin symboliseert. De wicca’s geloven dat de Godin haar ‘maagdenkleed’ aflegt op dit moment en zich hult in dat van de Moeder, de God zou de onverantwoordelijkheid van de jeugd afwerpen en zijn plaats innemen als haar gemaal. De wicca’s vieren dan ook niets voor niets het huwelijk tussen de Godin en de God tijdens de meiviering.
De bijbehorende kleuren tijdens de meiviering zijn dan lichtgroen, roze, wit, geel en andere lentekleuren. Men viert dit feest door onder andere over Beltanevuren te springen en te zaaien of offers te brengen.

MINOLTA DIGITAL CAMERA (Vreugdevuur in Zweden (zie hieronder). Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Walpurgisnacht_%28feest%29#/media/File:Valborgsbrasa-1.jpg)

Walpurgisnacht
Algemene afbeelding (2)_artikel Beltane en Walpurgisnacht (Bron: http://www.academart.com/nedzvetckaya.htm)

De Walpurgisnacht valt net als Beltane op de nacht van 31 april op 1 mei en is van oorsprong een Germaans feest. Sinds de christelijke tijd is het feest verchristelijkt, de naam komt dan ook van de heilige Walburga, die op 1 mei 779 heilig is verklaard. In het Hoogduits werd haar naam Walpurgis, en die werd dan weer gegeven aan een voorchristelijk lentefeest. De Walpurgisnacht heeft in veel opzichten en voor veel mensen een duister karakter, dat komt onder andere door de associatie met hekserij, door Goethes Faust II en door de associatie met het moderne satanisme. Oorspronkelijk was het echter niet zo heel erg duister en was het gewoon een feest die de vruchtbaarheid en de dunne scheidslijn tussen dood en leven vierde, eigenlijk dus gewoon de Germaanse tegenhanger van het Keltische Beltane. Het werd en wordt gevierd in Duitsland, Estland, Zweden en Finland.
De noordelijke Germanen zouden tijdens de Walpurgisnacht de goden Freyr en Freya eren, beiden staan voor vruchtbaarheid en liefde. De Vikingen herdachten tijdens deze nacht het offer van de god Odin waarmee hij de wijsheid van de runen ontving. Odin doorboorde zijn zij namelijk met een speer en hing negen dagen aan de Scandinavische Boom des Levens. Er raakten uiteindelijk een paar twijgjes los, die in een bepaald patroon op de grond vielen en zo het runenalfabet vormden. De Vikingen ontstaken vuren om kwade geesten op een afstand te houden, omdat dit een tijd was waarin de grenzen tussen de doden en de levenden dun waren.
In Duitsland betekende de Walpurgisnacht een nacht vol magie. De Germanen geloofden dat de goden Wodan en Freya de winterdemonen verdreven zodat ze de lente konden begroeten. In latere tijden ontstond dan het geloof dat heksen tijdens de Walpurgisnacht op bezemstelen, kattenstaarten, rieken, dorsvlegels enzoverder naar de Brocken-berg vlogen om daar gezamenlijk een heksenbal te vieren, tesamen met de nodige duivels en demonen. Volgens het volksgeloof mochten de van de aarde verbannen heksen één keer in het jaar, gedurende één nacht, terugkeren voor een heksenfeest op de Brocken. Waarom ik zeg dat dit geloof pas in latere tijden onstond, terwijl daar dikwijls geen aandacht aan wordt gegeven? Dit komt omdat men pas in de zestiende à zeventiende eeuw begon te geloven dat heksen gezamenlijk samenwerkten en naar zogenaamde heksenbals gingen. Daarvoor was van dit geloof geen sprake en kan het dus onmogelijk een heidens geloof zijn geweest. (Over de heksenvervolgingen tijdens de zestiende en zeventiende eeuw vertellen we jullie graag meer over tijdens de Halloweenweken van volgend jaar.)
Tegenwoordig wordt in de streek van de berg Brocken nog volop de Walpurgisnacht gevierd. Men hangt duivels en heksen aan de huizen en men loopt verkleed als heks door de straten en slaan nietsvermoedende voorbijgangers met een bezem op hun achterwerk.
In Zweden verschilt de viering van regio tot regio, maar het omvat vaak het aansteken van vreugdevuren of men verzamelt takken en ander groen in de schemering om de huizen te versieren. Men wordt dan beloont met eieren. In Finland tenslotte wordt de Walpurgisnacht gevierd door studenten die o.a. Havis Amanda, een naakt vrouwenbeeld in Helsinki, afdekken en de publicaties van twee tijdschriften, die allebei nogal onvolwassen zijn.

Heksensabbat op de Blocksberg, 1668_ artikel Beltane en Walpurgisnacht (Heksenbal op de Brockenberg, 1668. Bron: 
http://nl.wikipedia.org/wiki/Walpurgisnacht_%28feest%29#/media/File:Praetorius_Blocksberg.jpg)

Bronnen:
De heksenketel:
klassieke formules en recepten voor moderne heksen
auteur: Kate West
uitgeven door Archipel (2002)
Alles over magie: geïllustreerd overzicht van prehistorische geloofsvormen tot hedendaags paganisme
  auteur: Nevill Drury
uitgegeven door The House of Books (2003)
De wereld van Harry Potter
Auteurs: Allan Kronzek en Elizabeth Kronzek
Uitgegeven door Bruna (2002)
http://nl.wikipedia.org/wiki/Beltane
http://nl.wikipedia.org/wiki/Walpurgisnacht_(feest)

 

Eén reactie op “Beltane en Walpurgisnacht

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: